بیابان لوت به عنوان اولین اثر طبیعی ایران در چهلمین اجلاس میراث جهانی یونسکو ،  به فهرست میراث جهانی پیوست.


قبل از آن این اثر طبیعی ارزشمند مربوط به دوره پلیستوسن در 29 مرداد ماه 1393 به شماره 203 در فهرست میراث طبیعی ملی قرار گرفته بود.
یک اثر طبیعی با دارا بودن ویژگی های زیر واجد شرایط ثبت در فهرست میراث جهانی می باشد:
1-    پدیده‌ای بی نظیر طبیعی با زمینه‌های استثنایی و زیباشناسی باشد.
2-    نمونه برجسته از مراحل و تغییرات تاریخ زمین‌شناسی باشد.
3-    نمونه برجسته از فرایندهای زیست محیطی و بیولوژیکی در تکامل و توسعه زمینی، اکوسیستم‌های ساحلی و دریایی و جوامعی از گیاهان و حیوان‌ها باشد.
4-    شامل زیستگاه‌های طبیعی مهم از نظر تنوع زیستی و حاوی گونه‌های در خطر باشد.
بیابان لوت با دارا بودن دو ویژگی ( 1 و 2 )، شرایط ثبت در فهرست میراث جهانی را  کسب نمود.
این بیابان در جنوب شرق ایران و در شرق کوه های مرکزی و رشته کوه های زاگرس قرار دارد. این منطقه میزان بارش بسیار کمی دارد و به عنوان خشک ترین مناطق ایران و جهان محسوب میشود.
اصطلاحات جغرافیایی متنوعی به این پدیده پهناور طبیعی نسبت داده شده است که از آن جمله می توان به چاله لوت، دشت لوت، کویر لوت، بیابان لوت اشاره کرد. آنچه باید مورد توجه قرار بگیرد این است که بیابان واژه ای اکولوژی و اقلیمی است که پوشش گیاهی و حیات و میزان بارندگی در آن کم است و کویر به پست ترین نقاط داخلی مناطق بیابانی اطلاق می شود یعنی جایی که میزان نمک در آن بسیار زیاد است. بنابراین بیابان واژه جامع¬تری برای این پدیده به شمار می رود. به لحاظ تکامل زمین شناسی، بیابان لوت بخشی از بلوک لوت است. 
از جاذبه های شگفت انگیز بیابان لوت می توان به کلوت ها ، تپه های یا هرم های ماسه ای، نبکاها یا گلدان های صحرا و رودخانه شورو ... اشاره کرد.
بیابان لوت محدوده وسیعی است که بخشهایی از استان های خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و کرمان را در بر می گیرد. این محدوده بین دو گسل نهبندان در شرق و نای بند در غرب قرار دارد. وسعت حوضه آبگیر لوت، حدود 175 هزار کیلومتر مربع ( یک دهم مساحت کشور) است.
در پای کوه¬های مشرف به کویر بزرگ لوت آثاری از سکونت انسان از هزاره چهارم پیش از میلاد مسیح مشاهده شده است. 
در بیابان لوت ویژگی برترین ها کاملا مشهود است:
-    بلندترین تپه های ماسه ای دنیا با ارتفاع  بیش از 475 متر ارتفاع در ریگ یلان، بلندترین کلوت ها با ارتفاع بیش از 155 متر ارتفاع و طویل ترین کلوت ها با بیش از 40 کیلومتر طول پدیده های منحصر به فرد بیابان لوت هستند.
-    ثبت گرم ترین نقطه جهان برای 5 سال متوالی از سال 2005 تا 2009، نقطه ای در جنوب غربی ریگ یلان، به عنوان گرم ترین نقطه دنیا با دمای 7/70 درجه سانتیگراد در بیابان لوت ثبت شده است.
-    نبکاها (گلدان صحرا ) با ارتفاع حدود 12 متر جزو بلندترین ها در جهان محسوب می شود.
همچنین در بخش هایی از این بیابان گونه های با ارزش جانوری نظیر گربه و روباه شنی، انواع مار و عقرب و گونه های خاص پرندگان مانند زاغ بور -که پرنده آندمیک ایران است مشاهده می شود. پوشش گیاهی ارزشمند بیابان لوت شامل: درختان و درختچه‌های گز در گلدان‌های بیابانی و درختچه‌های تاغ هستند.
سه پایگاه استانی در روستای دهسلم استان خراسان جنوبی، شفیع آباد کرمان و نصرت آباد سیستان و بلوچستان تشکیل شده که وظیفه اطلاع رسانی و خدمات به گردشگران را بر عهده دارند.
روستای دهسلم در 285 کیلومتری بیرجند و 85 کیلومتری جنوب غرب نهبندان در مسیر جاده نهبندان به شهداد قرار دارد. دهسلم آخرین روستای حوزه استحفاظی نهبندان است در این روستا ویژگی های بارز مناطق کویری متبلور شده و خانه های گنبدی و گلی و نخلستان خرما جلوه هایی از زیبایی های این روستا هستند. این روستا به عنوان یکی از روستاهای توسعه یافته مرزی در استان و روستای هدف معرفی گردیده است.
کویر همیشه برای مردم مانند یک راز بوده است، زیرا که از مراکز سکونت گاهی و جمعیتی جمعیت فاصله داشته و از شبکه حمل و نقل مناسبی برخوردار نیست. همین خصوصیت ، کویر را جذاب تر کرده. در کویر تراکم جمعیت بسیار کم است ومردم در حاشیه کویر زندگی می کنند. یکی از زیباترین مناظر در  بیابان، رصد آسمان شب در کویر است به دلیل نبود نورهای مصنوعی، نبود گرد و غبار و نبود ابر و… در آسمان، مناظر زیبایی از آسمان، سیارات، ستارگان و شهاب‌سنگها را به نمایش می‌گذارد.


آثار طبیعی ارزشمند شهرستان نهبندان که در فهرست میراث طبیعی- ملی ثبت شده اند بدین 
شرح اند: 
نخلستان دهسلم با وسعت تقریبی 400 هکتار، چون نگینی در دل بیابان می درخشد. در این نخلستان بطور متوسط حدود 60000 نخل وجود دارد. این نخلستان زیبا با قدمت تقریبی 200 سال در اردیبهشت سال جاری به  شماره 312 در فهرست میراث طبیعی- ملی به ثبت رسید.
کوههای مریخی نهبندان دارای یک کیلومتر عرض و 25 کیلومتر طول بوده و از بهترین زیبایی‌های زمین‌شناسی در شرق ایران به شمار می‌روند. این مجموعه منحصر به فرد مربوط به دوره نئوژن و رسوبی هستند.
کوههای مریخی به شماره 261 در مهرماه سال 94 در فهرست میراث طبیعی ملی ثبت شدند.
در 65 کیلومتری شمال شرق نهبندان در منطقه ای مشهور به تگ احمد شاهی جنگل بنه ای با مساحت 5500 هکتار واقع شده که یکی از ذخیره گاههای مهم جنگلی استان به شمار می آید 500 هکتار آن به عنوان هسته مرکزی ذخیره گاه، توسط اداره منابع طبیعی قرق شده است.
جنگل بنه بی بی مریم با قدمت تقریبی 250 تا 350 سال در دی ماه سال 94 به شماره 287  در فهرست میراث طبیعی- ملی به ثبت رسید.
کمک و همکاری جوامع محلی در جهت حفاظت و نگهداری از آثار طبیعی بسیار حائز اهمیت بوده که این امر با فرهنگ سازی و توجیه مردم بسیار موثر است