ارگ کلاه فرنگی (ارگ امیرحسنخان)
شماره ثبت ملی: 1880    
قدمت: قاجار     
نشانی اثر: بیرجند، خیابان مطهری، ساختمان فرمانداری بیرجند

ارگ کلاه فرنگی به عنوان دارالحکومه محل حکمرانی امیر معصوم خان بوده که در اواخر دوره زندیه احداث شده است. بنای مزبور به طور کلی از نظر فرم معماری با سایر بناهای شهری متفاوت است. این ساختمان در 6 اشکوب بنا شده، دو اشکوب آن فضا دار و بقیه طبقات جهت تکمیل فرم نمای بیرونی بر روی گنبد حوضخانه ساخته شده است. بخش همکف آن از یک پلان مربع شکل که اتاقهای متعددی آن را احاطه نموده تشکیل شده است. در همین طبقه 4 هشتی به شکل قرینه بچشم می خورد، که اصلی ترین بخش ساختمان یعنی حوضخانه نیز در آن واقع شده است. حوضخانه دارای پلان هشت ضلعی است که طاقنما و سکوهایی آن را احاطه کرده اند. یک حوض در وسط و گنبد با تزئینات مقرنس، رسمی بندی و کاربندیهای زیبا به شکوه آن افزوده است. طبقه دوم شامل یک هشت ضلعی می باشد که چند اتاق را در خود جای داده و بخش های فوقانی فقط جنبه سمبلیک و زیبایی داشته با پنجره هایی کوچک وکم عرض که جهت تأمین نور حوضخانه تعبیه شده وبه کلاه فرنگی موسوم است. بخش محوطه و باغ مجموعه بر اساس اسناد قدیمی آن به شکل چهارباغ بوده که به دلیل تغییراتی که در آن ایجاد شده شکل اصلی خود را از دست داده است.





تصاویر بیشتر را در زیر مشاهده کنید ، لطفا روی تصاویر زیر کلیک کنید تا آلبوم باز شود: