استان خراسان جنوبی دارای 4 اثر ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو است. این آثار که از جاذبه های منحصر به فرد گردشگری در جهان به شمار میرود ، خواستگاه بازدید گردشگران ملی و بین المللی است.

این آثار عبارتند از :

1-مجموعه جهانی باغ و عمارت اکبریه بیرجند 

باغ و عمارت اکبریه در گذشته هسته مرکزی روستای اکبریه را تشکیل می داده است. این مجموعه با کاربری مسکونی و حکومتی طراحی و ساخته شده است. باغ و بناهای وابسته به آن در زمینی به مساحت 5/3 هکتار واقع شده و کوشک آن در دو طبقه مجزا ، مربوط به دوره های زندیه تا اوایل دوره پهلوی طراحی و احداث شده و زیربنای آن حدود 2000 متر مربع می باشد.
این مجموعه دارای اجزایی نظیر حصار، سردر ورودی، عمارت اصلی، فضاهای خدماتی ، باغ و قنات می باشد.
عمارت اصلی در بخش مرکزی قرار گرفته و نسبت به دیگر بخش ها از تقارن و تناسب جالب توجه و ویژه ای برخوردار است. ساختمان مزبور دو طبقه است و شاخص ترین بخش های آن تالار آیینه خانه، اتاق مرکزی و گنبد کلاه فرنگی به شمار می آید. بخش غربی عمارت نیز در دوطبقه و شامل اتاق ها و راهروهای ارتباطی بوده و در دوره پهلوی ساخته شده است.
باغ اکبریه با توجه به نظام هندسی موجود در کرت بندی، انطباق آکس ورودی بر محور تقارن کوشک و بنای سردر ورودی دارای هندسه ای خالص و نظام مند و نشانگر یک نمونه برجسته باغ ایرانی است.
گونه های گیاهی سازنده باغ از تنوع مطلوبی برخوردار است. وجود انبوهی از درختان غیرمثمر همچون کاج با قدمتی بیش از 100 سال و تنوعی از درختان سرو در کنار درختان مثمر نظیر پسته و انار ، همچنین درختچه هایی مانند رز، گل محمدی و گل های فصلی نتیجه این امر است. نظام آبیاری ، بهره مندی از هوای آزاد نور و خاک در طراحی این مجموعه مانند دیگر باغ های ایرانی روشمند و دارای برنامه ریزی است. مجموعه باغ و عمارت اکبریه به جهت راه اندازی موزه، وقف آستان قدس رضوی گردیده است. هم اکنون نیز موزه های باستان شناسی و مردم شناسی در این باغ مستقرند.
این اثر،  در سی و پنجمین اجلاس کمیته جهانی (ژوئن 2011 - پاریس) در ذیل پرونده میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.


2- قنات جهانی بلده 
ایران دارای 36 هزار و 300 رشته قنات فعال با طول کلی 274 هزار کیلومتر (طبق کتاب قنات های ایران اثر اچ ای وولف) است. اگر می‌خواهید عظمت این عدد را درک کنید آن را با طول دیوار چین و یا قطر کره زمین مقایسه کنید: طول قنات‌های ایران 43 برابر طول دیوار چین و همچنین معادل 18 برابر قطر کره زمین (14663 کیلومتر) است و نمادی از توسعه پایدار و مدیریت عادلانه منابع کمیاب به شمار می‌آید. تعداد قنات‌هایی که در ایران وجود دارد، به تنهایی بیش از تعداد تمام قنات‌های موجود در خارج از ایران است. شگفتی فناوری قنات‌ها و سودمندی آن‌ها برای حفاظت از محیط زیست سبب شد تا 11 قنات از منحصر به فردترین قنات‌های ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار بگیرد، یکی از این قنات‌ها قنات بلده فردوس است که حفر آن احتمالا به دوره ساسانیان باز می‌گردد و حتی ناصر خسرو آن را به کی خسرو نسبت داده است. مجموعه قنوات بلده، 16 رشته قنات فعال (مجموعا 27 رشته) و دو دهنه چشمه دارد و آب آن به یک شاهجو (جوی بزرگ) می‌ریزد. این شاهجو که به دو جوی کوچکتر تقسیم می‌شود، 35 کیلومتر را طی کرده و در طول مسیر خود، زمین‌های کشاورزی و باغات متعددی را در دشت فردوس آبیاری می‌کند. یکی از جالب ترین ابداعاتی که در قنات بلده از آن استفاده شده، گل آلود کردن آب در طی مسیر بوده تا آب به درون زمین نفوذ نکند و از هدررفتن آب جلوگیری شود (فردی که مسئولیت گل آلوده کردن آب قنات را بر عهده داشته، به تیره گر مشهور بوده است). از آنجا که حجم آب این قنات، بسیار زیاد بوده، آب آن را در دو جوی متفاوت هدایت می‌کردند و افرادی را به عنوان کیال (تقسیم کننده آب) و جویبان با احتساب دستمزد کامل و مخارج خورد و خوراک به صورت تمام وقت برای آن‌ها در نظر گرفته بودند. بیش از نیمی از حق آبه قنات بلده وقف شده و این امر سخاوت مردمان کویر را با وجود مشقات زندگی نشان می‌دهد.


3- بیابان لوت 

بیابان لوت به عنوان اولین اثر طبیعی ایران در چهلمین اجلاس میراث جهانی یونسکو ،  به فهرست میراث جهانی پیوست.

قبل از آن این اثر طبیعی ارزشمند مربوط به دوره پلیستوسن در 29 مرداد ماه 1393 به شماره 203 در فهرست میراث طبیعی ملی قرار گرفته بود.
یک اثر طبیعی با دارا بودن ویژگی های زیر واجد شرایط ثبت در فهرست میراث جهانی می باشد:
1-    پدیده‌ای بی نظیر طبیعی با زمینه‌های استثنایی و زیباشناسی باشد.
2-    نمونه برجسته از مراحل و تغییرات تاریخ زمین‌شناسی باشد.
3-    نمونه برجسته از فرایندهای زیست محیطی و بیولوژیکی در تکامل و توسعه زمینی، اکوسیستم‌های ساحلی و دریایی و جوامعی از گیاهان و حیوان‌ها باشد.
4-    شامل زیستگاه‌های طبیعی مهم از نظر تنوع زیستی و حاوی گونه‌های در خطر باشد.
بیابان لوت با دارا بودن دو ویژگی ( 1 و 2 )، شرایط ثبت در فهرست میراث جهانی را  کسب نمود.
این بیابان در جنوب شرق ایران و در شرق کوه های مرکزی و رشته کوه های زاگرس قرار دارد. این منطقه میزان بارش بسیار کمی دارد و به عنوان خشک ترین مناطق ایران و جهان محسوب میشود.
اصطلاحات جغرافیایی متنوعی به این پدیده پهناور طبیعی نسبت داده شده است که از آن جمله می توان به چاله لوت، دشت لوت، کویر لوت، بیابان لوت اشاره کرد. آنچه باید مورد توجه قرار بگیرد این است که بیابان واژه ای اکولوژی و اقلیمی است که پوشش گیاهی و حیات و میزان بارندگی در آن کم است و کویر به پست ترین نقاط داخلی مناطق بیابانی اطلاق می شود یعنی جایی که میزان نمک در آن بسیار زیاد است. بنابراین بیابان واژه جامع¬تری برای این پدیده به شمار می رود. به لحاظ تکامل زمین شناسی، بیابان لوت بخشی از بلوک لوت است. 
از جاذبه های شگفت انگیز بیابان لوت می توان به کلوت ها ، تپه های یا هرم های ماسه ای، نبکاها یا گلدان های صحرا و رودخانه شورو ... اشاره کرد.
بیابان لوت محدوده وسیعی است که بخشهایی از استان های خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و کرمان را در بر می گیرد. این محدوده بین دو گسل نهبندان در شرق و نای بند در غرب قرار دارد. وسعت حوضه آبگیر لوت، حدود 175 هزار کیلومتر مربع ( یک دهم مساحت کشور) است.
در پای کوه¬های مشرف به کویر بزرگ لوت آثاری از سکونت انسان از هزاره چهارم پیش از میلاد مسیح مشاهده شده است. 
در بیابان لوت ویژگی برترین ها کاملا مشهود است:
-    بلندترین تپه های ماسه ای دنیا با ارتفاع  بیش از 475 متر ارتفاع در ریگ یلان، بلندترین کلوت ها با ارتفاع بیش از 155 متر ارتفاع و طویل ترین کلوت ها با بیش از 40 کیلومتر طول پدیده های منحصر به فرد بیابان لوت هستند.
-    ثبت گرم ترین نقطه جهان برای 5 سال متوالی از سال 2005 تا 2009، نقطه ای در جنوب غربی ریگ یلان، به عنوان گرم ترین نقطه دنیا با دمای 7/70 درجه سانتیگراد در بیابان لوت ثبت شده است.
-    نبکاها (گلدان صحرا ) با ارتفاع حدود 12 متر جزو بلندترین ها در جهان محسوب می شود.
همچنین در بخش هایی از این بیابان گونه های با ارزش جانوری نظیر گربه و روباه شنی، انواع مار و عقرب و گونه های خاص پرندگان مانند زاغ بور -که پرنده آندمیک ایران است مشاهده می شود. پوشش گیاهی ارزشمند بیابان لوت شامل: درختان و درختچه‌های گز در گلدان‌های بیابانی و درختچه‌های تاغ هستند.
سه پایگاه استانی در روستای دهسلم استان خراسان جنوبی، شفیع آباد کرمان و نصرت آباد سیستان و بلوچستان تشکیل شده که وظیفه اطلاع رسانی و خدمات به گردشگران را بر عهده دارند.
روستای دهسلم در 285 کیلومتری بیرجند و 85 کیلومتری جنوب غرب نهبندان در مسیر جاده نهبندان به شهداد قرار دارد. دهسلم آخرین روستای حوزه استحفاظی نهبندان است در این روستا ویژگی های بارز مناطق کویری متبلور شده و خانه های گنبدی و گلی و نخلستان خرما جلوه هایی از زیبایی های این روستا هستند. این روستا به عنوان یکی از روستاهای توسعه یافته مرزی در استان و روستای هدف معرفی گردیده است.
کویر همیشه برای مردم مانند یک راز بوده است، زیرا که از مراکز سکونت گاهی و جمعیتی جمعیت فاصله داشته و از شبکه حمل و نقل مناسبی برخوردار نیست. همین خصوصیت ، کویر را جذاب تر کرده. در کویر تراکم جمعیت بسیار کم است ومردم در حاشیه کویر زندگی می کنند. یکی از زیباترین مناظر در  بیابان، رصد آسمان شب در کویر است به دلیل نبود نورهای مصنوعی، نبود گرد و غبار و نبود ابر و… در آسمان، مناظر زیبایی از آسمان، سیارات، ستارگان و شهاب‌سنگها را به نمایش می‌گذارد.



4- پارچه بافی سنتی (تو بافی) روستای خراشاد
روستای خراشاد از توابع بخش مرکزی شهرستان بیرجند استان خراسان جنوبی و در فاصله 20 کیلومتری این شهر قرار دارد . این روستا  آب و هوایی سرد و کوهستانی دارد و درانتهای رشته کوه باقران قرار گرفته و در دل دره ای سبز و باصفا در میان کوهستان واقع است. خراشاد برگرفته از زبان پهلوی به معنای طلوع خورشید است .از آنجایی که این روستا در دره ای شرقی واقع شده، محل تابش و طلوع خورشید هم آن را نامیده اند!

بر اساس اعلام شورای جهانی صنایع دستی، بعد از بررسی های انجام گرفته، روستای خراشاد از خراسان جنوبی به عنوان روستای جهانی توبافی (حوله بافی)، شهر آباده از استان فارس به عنوان شهر جهانی منبت و شهر میبد از استان یزد به عنوان شهر جهانی زیلو ثبت جهانی شدند.

ثبت شهرهای جهانی از سال 2014 در دنیا از طریق شورای جهانی صنایع دستی شکل گرفته است که به صورت هر ساله از طریق مناطق پنجگانه صنایع دستی به وسیله ارزیابی از سوی داوران بین المللی در دنیا شکل می گیرد.

خانم غاده هیجاوی از کشور کویت و رئیس منطقه آسیا و اقیانوسیه، آقای احمد صالح یوسف الفارسی از کشور عمان و خانم ویدا توحدی مشاور معاون صنایع دستی کشور به عنوان ارزیابان بین المللی بر اساس شاخص هایی نظیر تعداد کارگاه ها، میزان فروش و صادرات، مراکز عرضه و فروش و سایر شاخص های کیفی و کمی 10 و 11 آبان ماه از روستای خراشاد بازدید به عمل آوردند. بعد از حضور ارزیابان شورای جهانی صنایع دستی در روستای خراشاد، ظرفیت های بالا و جاذبه های صنایع دستی منجر شد روستای خراشاد به عنوان روستای جهانی توبافی (حوله بافی)، ثبت جهانی شود و لوح ثبت جهانی خراشاد به ایران ارسال شود.